نمودارتغييرات ue
وk وE رانسبت به مكان
براي يك دوره نوسانگرساده رسم كنيد.
جواب:
باتوجه
به روابطue و k
و Eخواهيم داشت:
|
اين حركت
نيزهمچون نوسان وزنه-فنر در راستاي افقي ،هماهنگ ساده است.بااين تفاوت كه به وزنه
علاوه برنيروي كشساني فنر،نيروي وزن آن نيز وارد مي شود و طول فنربه اندازه
d افزايش مي يابد.(شكل الف) اگرجهت مثبت محور yرابه
طرف پايين انتخاب كنيم ،بنابه قانون دوم نيوتن مي توان نوشت:

حال اگروزنه
راقدري پايين كشيده ورهاكنيم،(شكل ب)برايند نيروي وارد بر وزنه در لحظه اي كه فاصله
آن ازنقطه تعادل (نقطهO)برابرyباشد،برابراست
با:
باجايگذاري
مقدارd دراين رابطه خواهيم داشت:

ملاحظه
مي شودكه نيروي واردبروزنه درهردوحالت نوسان درراستاي قائم وافقي يكسان استودرنتيجه
روابط ونتايج به دست آمده درحالت نوسان افقي درحالت نوسان قائم نيزصدق مي كنند.
تذكر:
1-درنوسان قائم دستگاه وزنه-فنر،انرژي پتانسيل نوسانگر
رامي توان به طور دقيق تر از رابطه زير بدست آورد:
2-براي دوره
نوسان درراستاي قائم كه درآن طول فنربه علت آويزان كردن وزنه به اندازهd
افزايش مي يابدمي توان نوشت:
3-دردستگاه
نوسانگروزنه-فنراگرجرم فنر( 'm)رانيزدرنظربگيريم خواهيم داشت:
فنرسبكي انتخاب كنيد و با آويختن يك وزنه به
آن ثابت نيروي فنر را اندازه گيري كنيد.سپس باخارج كردن وزنه از وضع تعادل
آنرا به نوسان در آوريد.دوره نوسان راباشمارش تعدادنوسانهادريك زمان معين به
دست آوريد.همچنين دوره رابااستفاده ازرابطه
محاسبه كنيدونتيجه حاصل راباآن چه اندازه گيري كرديدمقايسه كنيد.روش
كارونتيجه رابه كلاس گزارش دهيد.
جواب:
ابتداطول فنرسبك وآويخته اي رااندازه مي گيريم.سپس وزنه اي به جرمm
رابه ان مي آويزيم.پس ازتعادل واندازه گيري مجددطول فنر،مقدارتغيير طول آن
يعني Dx
را(برحسب متر)به دست مي آوريم.دراين حال نيروي واردبرفنربرابرmg
است.بنابه قانون هوك خواهيم داشت:
پس از
به نوسان درآوردن وزنه،زمان چندنوسان راباكرونومتراندازه مي گيريم وازتقسيم
زمان به تعدادنوسان ،دوره نوسان راتعيين مي كنيم.ازمقايسه عددبه دست آمده
باعددي كه ازرابطه
حاصل مي شود،تفاوتي آشكارمي شود(عددحاصل ازاندازه گيري كوچكترازعددحاصل
ازفرمول است).اين تفاوت به دودليل مي باشد.اول اين كه اندازه گيري دستي زمان
چندن دقيق نيست وخطايي راوارداندازه گيري مي كند.دوم اين كه نوسان وزنه به
دليل نيروي وزن ان ميرااست.يعني دامنه نوسان وزنه پس اشروع نوسان به تدريج كم
مي شودتاصفرگردد.عددي كه براي دوره نوسان ازطريق اندازه گيري به دست مي آوريم
درواقع ميانگين دوره هاي چندنوسان است.درحالي كه رابطه
باچشم پوشي ازميرايي نوسان به دست آمده است.توجه كنيدنوسان افقي دستگاه
وزنه-فنرنيزبه دليل نيروي اصطكاك سطح باوزنه ميرااست.درحالي كه هنگام به دست
آوردن روابط رياضي اين حركت ازاصطكاك چشم پوشي كرده ايم.
|
|