|
|
فعاليت 6-14: درباره جهت وزش نسيم از خشكي به طرف دريا و برعكس در ساعت هاي مختلف شبانه روز تحقيق كنيد و نتيجه را به كلاس گزارش كنيد. جواب: در مدت روز دماي خشكي در اثر تابش خورشيد از دماي دريا بالاتر مي رود. زيرا ظرفيت گرمايي ويژه خاك كمتر از آب است. علاوه بر اين سطح دريا در اثر حركت امواج دائماً به هم مي خورند و لايه آب گرم سطح دريا با لايه هاي سرد زير مخلوط مي شود. بنابراين هواي مجاور خشكي گرم شده و انبساط مي يابد و بالا مي رود. لذا هواي سرد روي دريا بطرف خشكي حركت مي كند تا جاي آنرا بگيرد . به عبارت ديگر باد از دريا به خشكي ميوزد. در شب برعكس، سطح خشكي به سرعت سرد مي شود در صورتي كه دماي دريا تغيير محسوسي نمي كند و هواي بالاي دريا از هواي بالاي خشكي گرمتر مي شود و باد از خشكي به دريا مي وزد. س: انتقال گرما بطريق تابش چگونه است؟ج: در اين طريق گرما به صورت نور يا ساير امواج الكترومغناطيسي از چشمه هاي داغ و ملتهب به اطراف گسيل مي شود. مثل گسيل گرما از خورشيد يا يك لامپ روشن. نكته مهم آن است كه در تابش ماده نتقل نمي شود لذا نيازي به محيط مادي يا مولكولهايي كه انرژي گرمايي را منتقل كنند نيست، يعني تابش مي تواند در خلاء نيز انجام بگيرد. Eتذكرهاي مهم: 1- انتقال گرما به طريق تابش بسيار سريع (با سرعت نور) صورت مي گيرد . اما در روشهاي رسانش و همرفتي بسيار كند است (در رسانش سريعتر از همرفتي است ) . 2- تايش گرمائي از سطح همه اشياء و در هر دمائي صورت گرفته و باعث كاهش دماي آنها مي شود ( در اجسام داغ و ملتهب تايش محسوستر است ). 3- سطح سياه و تيره بيشتر از سطح سفيد و براق تابش گرمايي دارد . 4- تابش گرمايي در سطح همه اشياء جذب شده و باعث افزايش دماي آنها مي شود. 5- سطح تيره تابش گرمايي را سريعتر و بيشتر از سطح براق يا سفيد جذب مي كند. 6- تابش گرمايي همانند نور از روي سطح هاي صيقلي بازتابيده مي شود. 7- سطح براق جذب كننده ضعيف و بازتابنده خوب تابش گرمايي است. فعاليت 6-15: پاسخ دهيد چرا: 1- در لباسهاي آتش نشاني از پوششهاي فلزي براق استفاده مي شود؟ 2- هنگامي كه در يخچال را باز مي كنيد، هواي سرد از پايين آن بيرون مي آيد؟ 3- در كشورهاي با آب و هواي گرم، رنگ سفيد براي نماي بيرون خانه ها مناسب تر است؟ 4- در زمستان وقتي با پاهاي برهنه روي كف سنگي يا سيماني راه مي رويد، پاهاي شما احساس سرما مي كند، اما وقتي روي كف اتاق با كف پوش چوبي( با همان دما) راه مي رويد احساس سرما نمي كنيد؟ جواب: 1- سطح فلزي براق منعكس كننده خوب تابش هاي نوري و گرمايي است. لذا در لباسهاي آتش نشاني از پوششهاي فلزي استفاده مي شود تا مقدار زيادي از گرماي محيط منعكس شده و كمتر به قسمت داخلي يعني بدن شخص نفوذ كند. 2- هواي سرد چگالي بيشتري دارد. يعني سنگين تر است، لذا در پايين يخچال قرار مي گيرد. 3- مشابه بند(1) سطح سفيد منعكس كننده قوي تابش هاي گرمايي است. لذا در مناطق گرم رنگ سفيد نماي ساختمانها در پايين آوردن دماي قسمت داخلي آنها مي تواند خيلي مفيد و مؤثر باشد. 4- سنگ و سيمان رساناي خوب گرما بوده و حرارت خود را به خوبي به محيط اطراف و نيز هواي مجاور خود شارش مي كنند و دماي آنها هميشه قدري پايين تر از دماي محيط است. از طرفي هنگام راه رفتن بر روي سنگ و سيمان به دليل شارش سريع گرما از پا به آنها احساس سرما مي كنيم. اما چوب رساناي ضعيف گرما است و هنگام راه رفتن بر روي آن به دليل شارش ضعيف گرما از پا به چوب احساس سرما نمي كنيم. س: اثر گرما بر گازها چگونه است؟ج: گازها نيز چون بسياري از جامدات و مايعات در اثر دريافت گرما انبساط پيدا مي كنند. و در اثر اين عمل فشار آنها نيز افزايش پيدا مي كند. ارتباط دما و حجم و فشار در گازها با قانونهاي خاصي بيان مي شود. س: مورد بحث قانونهاي گازها چيست؟ج: گازها داراي چند كميت مهم از جمله فشار، حجم و دما هستند كه بي ارتباط با يكديگر نبوده و تغيير هر يك موجب تغيير كميتهاي ديگر مي شود. قانونهاي گازها ارتباط اين كميتها در حالتهاي مختلف را بيان مي كنند. س: معادله حالت چيست؟س: رابطه بين كميتهاي حجم(V)، فشار( P ) و دماي مطلق(T ) در مورد يك گاز را معادله حالت آن گاز مي نامند. س: گاز كامل چگونه است؟ج: گازي است فرضي كه مولكولهاي آن بر يكديگر نيرويي وارد نمي كنند. هر چقدر فشار چگالي يك گاز واقعي كمتر باشد، به گاز كامل نزديكتر مي شود. Eتذكر: مطالعه رفتارهاي گازهاي واقعي پيچيده است. لذا هنگام مطالعه گازها آنها را كامل فرض مي كنيم. س: قانون گازهاي كامل چگونه است؟ج: قانون گازهاي كامل رابطه اي است كه چگونگي بستگي كميتهاي فشار، حجم، دماي گاز را نسبت به يكديگر مشخص مي كند. قانون گازهاي كامل را معمولاً به سه قانون فرعي زير تقسيم مي كنند: 1- قانون اول گازها:در فشار ثابت، حجم مقدار معيني از يك گاز با دماي مطلق آن نسبت مستقيم دارد. يعني:
به عبارت ديگر در فشار ثابت، نسبت حجم مقدار معيني از يك گاز به دماي مطلق آن مقداري است ثابت. به اين ترتيب اگر دماي مطلق و حجم يك گازT1 و V1 باشد و در فشار ثابت دماي آنرا به T2 برسانيم، حجم گاز در اين حالت V2 خواهد بود. بطوريكه:
قانون اول گازهاي كامل به قانون شارل- گيلوساك مشهور است. مثال 1: در فشار ثابت، دماي گازي را دو برابر مي كنيم، اندازه انبساط گاز چقدر خواهد بود.
مثال 2: مقدار
500cm3 گاز با دماي جواب:
|
|
|